Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ Η «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.

Από την πρώτη μέρα που ασχολήθηκα με την πολιτική άλλαξα αρκετά και ως άνθρωπος αλλά και στις απόψεις μου. Ειδικότερο ενδιαφέρον μου προξένησε το Αγγλικό Πολιτικό Σύστημα και η Βρετανική ιδιοσυγκρασία στα θέματα Δημοκρατίας. Μου έκαναν εντύπωση ορισμένα πράγματα που βέβαια διαχέονται σε όλο τον Αγγλικό λαό, αλλά δεν μπορώ να προσδιορίσω ακριβώς αν το αυγό έκανε την κότα ή η κότα το αυγό.

Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Η Δημοκρατία είναι ένα πολίτευμα στο οποίο πρέπει να υπάρχουν διάφοροι θεσμοί για να λειτουργήσει. Θεσμοί ανεξάρτητοι μεταξύ τους, όπου ο ένας ασκεί έλεγχο στον άλλον, και ο λαός εμμέσως εκλέγει τους αντιπροσώπους του στους θεσμούς αυτούς και επομένως εν τέλει ο λαός ελέγχει και τους θεσμούς. Στις Δημοκρατίες όμως δεν ελέγχει μόνο ο λαός εμμέσως τους θεσμούς, οι θεσμοί πλάθουν εμμέσως και τον λαό. Και αυτό είναι ένα στοιχείο στο οποίο θεωρώ ότι έχουμε αποτύχει σαν Κράτος και ίσως και  ως Έθνος. Φυσικά δεν έχουμε αποτύχει μόνο σε αυτό, αλλά αυτό θα θίξω στο εν λόγω κείμενο με ένα παράδειγμα.

Κάποτε στον Στρατό μας μάθαιναν ότι δεν χαιρετούμε στρατιωτικά το πρόσωπο, αλλά τον βαθμό. Ότι το χέρι μας δεν πρέπει να δείχνει τίποτα άλλο από το εθνόσημο στο πηλίκιο και όταν δεν φοράμε πηλίκιο δεν χαιρετούμε με το χέρι αλλά με νεύμα της κεφαλής. Επομένως έχουμε (α) σεβασμός στον θεσμό (αξιωματικός), (β) σεβασμός στα σύμβολα (εθνόσημο). Το ίδιο συμβαίνει με τους ιερείς. Όταν οι πιστοί φιλούμε το χέρι ενός ιερέα, δεν ζητούμε την χάρη του ιερέα (εκτός από φωτεινές περιπτώσεις ιερέων) αλλά τιμούμε το σύμβολο, δηλαδή τα χέρια τα οποία ο Θεός αξίωσε να μοιράσουν την Θεία Κοινωνία και να τελέσουν τα Ιερά Μυστήρια. Δεν έχει καμία σημασία ποιο πρόσωπο τυχαίνει να είναι πίσω από τον θεσμό. Το πρόσωπο θα αλλάξει ο θεσμός θα μείνει όμως εκεί και πρέπει να τιμάται.

Στην Ελλάδα ο νεοέλληνας όλα αυτά τα κρίνει περιττά. Τι χρειάζονται άλλωστε; Στην Αγγλία όμως παρότι μιλούμε για το πιο ανεκτικό στην πολυπολιτισμικότητα Κράτος, υπάρχει εξαιρετικός σεβασμός στους θεσμούς από όλους. Όταν μειονότητες εξεγείρονται και καταστρέφουν τα σύμβολα του Έθνους, τα ΙΔΙΩΤΙΚΑ κανάλια αρνούνται να δείξουν την καταστροφή των συμβόλων ακριβώς γιατί, όπως είπα παραπάνω, και οι Θεσμοί εκπαιδεύουν τους πολίτες ανάλογα.

Μετά όλα τα παραπάνω, πάμε στη Βουλή. Αν κανείς παρατηρήσει το Βρετανικό Κοινοβούλιο θα δει ότι επικρατεί μια εξαιρετική «χάρη» (βρετανική θα έλεγε κανείς) και ευγένεια, όλων απέναντι σε όλους. Ακόμα και θανάσιμων πολιτικών αντιπάλων. Κανένα αρνητικό επίθετο δεν εκτοξεύεται από τον έναν στον άλλον, και αν αυτό συμβεί το Προεδρείο ζητά τον θήτη να ανακαλέσει, αν δεν ανακαλέσει τον απαλλάσσει αυτομάτως ως ποινή για μια μέρα (ή και για περισσότερο) από την αίθουσα. Αυτό προφανώς γίνεται ακριβώς για τους παραπάνω λόγους. Και ενώ κάποιος θα νόμιζε ότι αυτό είναι πρόσφατο κατόρθωμα της αγγλικής Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, αυτό υπάρχει ήδη στην Αγγλία από τον Μεσαίωνα (αρχές Αναγέννησης) όπου γεννήθηκε το Βρετανικό Κοινοβούλιο. Οι αντίπαλοι αντιμάχονται με ευγένεια και χιούμορ και μάλιστα «βρετανικό».

Το απίστευτα που με έκανε να γράψω αυτό το κείμενο είναι ένα απόσπασμα που διάβασα στο βιβλίο «Ο ΗΛΙΘΙΟΣ» του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι. Ο Ντοστογιέφσκι έζησε στην Ρωσία από το 1821, μέχρι το 1881 και μεταξύ άλλων έγραψε το βιβλίο «Ο ΗΛΙΘΙΟΣ» το οποίο τελείωσε το 1869, ωστόσο αυτό το απόσπασμα το έγραψε ήδη από το 1867 και λέει μεταξύ άλλων:

«Μ’ αρέσει, ξέρετε, να διαβάζω στις εφημερίδες για τις Βουλές της Αγγλίας, όχι για τα θέματα που συζητιούνται εκεί (εγώ, ξέρετε, δεν είμαι πολιτικός), αλλά για τον τρόπο με τον οποίο ανταλλάσουν εξηγήσεις μεταξύ τους οι βουλευτές, για το πώς συμπεριφέρονται, ούτως ειπείν, ως πολιτικοί: «ο ευγενής υποκόμης ο οποίος κάθεται απέναντι μου», «ο ευγενής κόμης ο οποίος συμμερίζεται τις απόψεις μου», «ο ευγενής αντίπαλος μου ο οποίος κατέπληξε την Ευρώπη δια της προτάσεως του», όλες δηλαδή αυτές οι μικρές εκφράσεις, όλος αυτός ο κοινοβουλευτισμός ενός ελεύθερου λαού – να τι γοητεύει τους ανθρώπους του είδους μας!»

«Ο ηλίθιος» τόμος Δεύτερος, Κεφ. 4^ο.

Αυτό έχει τους λόγους του που συμβαίνει, και συνέβαινε στις ανεπτυγμένες χώρες. Ο λόγος είναι ότι υποσυνείδητα και συνειδητά πρέπει να ενισχύονται οι θεσμοί στα μάτια των λαών τους και όχι να ευτελίζονται οδηγώντας τελικά την Δημοκρατία σε κατάρρευση και τελικά σε άνοδο τα απολυταρχικά καθεστώτα, ένα από τα οποία ήταν και εκείνο στο οποίο ζούσε στην Ρωσία ο Ντοστογιέφσκι, την οποία Δημοκρατία ουδέποτε μέχρι τότε την είχε γευτεί (και ποτέ στην ουσία).

Αν κανείς δει ένα απόσπασμα από την Βουλή στην Αγγλία θα το διαπιστώσει το εν λόγω και μάλιστα επέλεξα απόσπασμα «πολιτικών διαφωνιών»:

Η «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Χωρίς να μπω καθόλου σε θεσμικά ζητήματα, περί του τι είναι Δημοκρατία ως πολιτικό σύστημα, τι ρόλο παίζει η Δικαιοσύνη και το Σύνταγμα κλπ, θα καταγράψω εδώ την αντίληψη μου για τον πολιτικό πολιτισμό της χώρας μας θέλοντας να αναδείξω την διαφορά με «τις Βουλές της Αγγλίας».

Στην Ελλάδα η πολιτική και οι πολιτικοί μου δίνουν την εντύπωση ενός όχλου που μαλώνει, βρίζεται και φωνασκεί. Ενός όχλου όπου φάσκει και αντιφάσκει χωρίς λογική και αιτία και γεμάτοι συναίσθημα και αγένεια. Μου δίνει την εντύπωσης ενός συνόλου, όπου ο χυδαιότερος και πιο φωνακλάς επιβάλλεται έναντι της λογικής, ο είρων επιβραβεύεται και ο αγενής τιμάται σαν ήρωας. Και φυσικά αφού αυτό υπάρχει και στα τραπέζια των νεοελλήνων πολιτών όταν μιλούν για πολιτική, δεν θα αργούσαν να περάσουν και στην Βουλή, όπου σήμερα έχει τον χειρότερο εαυτό της από ευτράπελα, ακραίους χαρακτηρισμούς, ειρωνίες και χυδαιότητες του χείριστου είδους, και λάσπη. Πολύ λάσπη.

Δεν αναρτώ τίποτα ως παράδειγμα γιατί στην Ελλάδα με την παραπάνω λογική, είτε θα «κατηγορηθεί» συλλήβδην το παραπάνω κείμενο για πολιτική σκοπιμότητα, είτε ο ίδιος θα στιγματιστώ από κάτι που δεν θα επιθυμώ. Αλλά νομίζω ότι αν κανείς δει το αγγλικό Κοινοβούλιο, από το οποίο είμαστε πιο αποστασιοποιημένοι, δεν θα χρειαστεί να δει το ελληνικό για να καταλάβει το πόσο χαμηλότερο είναι το επίπεδο μας. Και δυστυχώς έχω την εντύπωση ότι παρότι οι θεσμοί πράγματι δεν δείχνουν διάθεση να σεβαστούν τον εαυτό τους οι ίδιοι, ο λαός μας καθιστά το κοινοβούλιο όλο και χειρότερο σε κάθε επίπεδο.

Μάλιστα με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές που είναι σύντομα, θα ήταν σχετικό να εκφράσω και μια θέση μου, ασχέτως κομμάτων που θα ψήφιζε ένας ψηφοφόρος. Η ευγένεια δείχνει επίπεδο ανθρώπου. Ένας άνθρωπος με επίπεδο είναι βέβαιο ότι θα υπηρετήσει καλύτερα το κοινό συμφέρον από έναν άνθρωπο χωρίς αυτό. Επομένως ασχέτως κόμματος πρέπει οι ψηφοφόροι να προσέξουμε ποιους ανθρώπους με τον σταυρό μας θα βάλουμε στο Κοινοβούλιο. Πρέπει αυτή η κατρακύλα να σταματήσει προκειμένου μέσω του ανώτερου επιπέδου των ανθρώπων που στελεχώνουν τους θεσμούς να έχουμε και άνοδο του Κράτους μας. Αυτή είναι η ευθύνη των πολιτών.

Σινίκογλου Μιχάλης.