Τα 6 Νήματα και τα 4 Βήματα...

Υπάρχει λύση άραγε στα προβλήματα που σήμερα αντιμετωπίζει η χώρα μας; Αν υπάρχει πόσο εύκολη είναι και τι είναι αυτό που την καθιστά τόσο δύσκολη; Σε μια προσπάθεια να ξεκαθαρίσω στο δικό μου μυαλό αλλά και στο μυαλό του αναγνώστη – πολίτη την φύση αυτού του προβληματισμού θα χρησιμοποιήσω δύο παραδείγματα.

Το πρώτο είναι το παράδειγμα του Σχοινιού και το δεύτερο είναι το παράδειγμα του Γιατρού.

Κατά την άποψη μου η οικονομία αναφορικά με τους παράγοντες που την αποτελούν είναι σαν ένα σχοινί. Αποτελείται από πολλά νήματα.

Κάθε ένα από αυτά αντέχει (για παράδειγμα) από 100 γραμμάρια, 10 μαζί δεν αντέχουν απλά 1000 γραμμάρια (όσο δηλαδή είναι το άθροισμα τους αλλά πολύ παραπάνω.

1^ο Νήμα: Πολίτης – άνθρωπος.

2^ο Νήμα: Πολίτης – κοινωνική ομάδα.

3^ο Νήμα: Πολιτικά Κόμματα – παρατάξεις.

4^ο Νήμα: Εξωτερικές ομάδες ενδιαφέροντος.

5^ο Νήμα: Πνευματικοί φορείς και Οικονομικοί φορείς της χώρας.

6^ο Νήμα: ΜΜΕ.

Εάν ένα νήμα είναι αδύναμο και δεν μπορεί να αντέξει πάνω από 60 γραμμάρια τότε τα υπόλοιπα θα επιμερίσουν αυτή του την δυσκολία και θα την κάνουν ανεπαίσθητη. Στην περίπτωση της Ελλάδας όμως όλα τα νήματα είναι αδύναμα και απλά αρνούμαστε να δεχτούμε ότι θα πρέπει να σηκώσουμε πολύ λιγότερα από 1000 γραμμάρια. Το γεγονός ότι το αρνούμαστε όμως δεν σημαίνει ότι μας κάνει και ικανούς να τα σηκώσουμε. Για να σηκώσουμε 1000 πρέπει να γίνουν από όλα τα παραπάνω νήματα οι εξής διεργασίες – βήματα για να βγούμε από το τέλμα:

1^ο Βήμα: Κατανόηση του προβλήματος. Αν δεν κατανοήσει κάποιος το πρόβλημα πως θα κάτσει να το λύσει; Αν ο Γιατρός δεν εντοπίσει το πρόβλημα στον ασθενή (χώρα – οικονομία) πως θα το γιατρέψει;
Άρα στην παρούσα φάση η χώρα αντιμετωπίζει τα εξής προβλήματα:

1. πρωτογενές έλλειμμα.
2. δευτερογενές έλλειμμα (μεγάλους τόκους για αποπληρωμή δανείων).
3. έλλειψη ρευστότητας στην αγορά (προέρχεται και από υπεροφορολόγηση αλλά και από κλείσιμο της στρόφιγγας των Τραπεζών)
4. έλλειψη κεφαλαίων για επενδύσεις.
5. υψηλή ανεργία.
6. έλλειμμα ανταγωνιστικότητας.
7. υπερφορολόγηση λόγω:
1. του μεγάλου και σπάταλου δημόσιου τομέα
2. της υψηλής φοροδιαφυγής.
8. Αναποτελεσματικό Δημόσιο Τομέα.
9. Υψηλά επίπεδα διαφθοράς.

2^ο Βήμα: Κατανόηση του Διεθνούς Περιβάλλοντος. Πως θα λύσει ένας γιατρός το πρόβλημα αποτελεσματικά, αν δεν γνωρίζει τις δυνατότητες που του δίνει η σύγχρονη επιστήμη και το ιατρικό περιβάλλον σήμερα. Τα νέα φάρμακα και τις νέες δυνατότητες.

1. Η Ελλάδα εμπλέκεται με τις εξής υπερδυνάμεις:
1. ΗΠΑ
2. Ε.Ε. – Γερμανία (ως ο κύριος εκφραστής της προς το παρόν)
3. Ρωσία.
4. Κίνα.

Α. Οι ΗΠΑ θέλανε να χτυπήσουν το Ευρώ όχι όμως και να το διαλύσουν ούτε να το αποδυναμώσουν. Να χάσει από την αξιοπιστία του. Τώρα είναι σαφές ότι θέλουν να στηριχθεί η Ελλάδα αλλά από την Ευρωζώνη και μόνο. Το ΔΝΤ που το ελέγχουν κατ’ ουσία μείωσε την συμμετοχή του στα προγράμματα στήριξης.

Β. Οι Γερμανοί (Ε.Ε.) θα ήθελαν να βγούμε εκτός Ευρωζώνης εφόσον το κόστος της διάσωσης μας κρίνουν ότι είναι μεγαλύτερο από την διάσωση μας. Επιπλέον πιέζουν για να αλλάξουν οι Ευρωπαϊκές Συνθήκες προς όφελος του ισχυρότερου στην Ε.Ε. άρα την Γερμανία και εκμεταλλεύονται σε αυτό τις δυσκολίες Ελλάδας και των άλλων χωρών του Νότου.

Γ. Η Ρωσία θα ήθελε να μπει στην Ελλάδα και είναι ετοιμη να πληρώσει για αυτό. Είναι όμως ασαφές το πόσα και για πόσο διάστημα. Επίσης είναι ασαφές το σε τι βαθμό θα ήθελε να διεισδύσει. Είναι γεγονός όμως ότι δεν κατάφερε να κρατήσει καμία φιλορωσική κυβέρνηση σε καμία χώρα (ακόμα και στην γειτονική της Ουκρανία) άρα πολύ πιο απίθανο να κρατηθεί στην Ελλάδα και το γνωρίζει. Επίσης επιτέθηκε στην Ελλάδα και πρωτοστάτησε στην μη παροχή βοήθειας προς την χώρα μας από το ΔΝΤ. Δεν το κρίνω γιατί και η Ελλάδα έκανε τα λάθη της. Απλά το επισημαίνω.

Δ. Κίνα. Η Κίνα φαίνεται ότι από καιρό έχει αποχωρήσει από το θέμα «Ελλάδα». Δεν φαίνεται καμία δραστηριότητα στον ορίζοντα παρότι θεωρώ πιθανό και μάλιστα πάρα πολύ να ενδιαφέρεται για επενδύσεις στην χώρα μας και οικονομική στρατηγική συμμαχία, κάτι όμως που φαντάζει ανίκανο να επιτευχθεί υπό τις παρούσες πολιτικές και οικονομικές συγκυρίες στην χώρα μας.

3^ο Βήμα: Οργάνωση και σχεδιασμός επίλυσης του προβλήματος. Εφόσον έχουμε κατανοήσει όλα τα παραπάνω, σημαίνει ότι έχουμε ξεκαθαρίσει τι είναι εφικτό και τι δεν είναι, που θέλουμε να πάμε και που θα πρέπει να κατευθυνθούμε για να ξεπεράσουμε τα προβλήματα. Οπότε γνωρίζουμε με βάση τα παραπάνω τι είναι εφικτό και τι όχι. Για παράδειγμα είναι ρεαλιστικό το να φύγουμε από το ευρώ. Μπορούμε. Αλλά δεν είναι ρεαλιστικό να φύγουμε από το ευρώ και να περιμένουμε να ζήσουμε καλύτερα…είναι τόσο παράλογο όσο το να συστήσει ο γιατρός σε έναν διαβητικό να τρώει ζάχαρη…και άλλα τέτοια ακούγονται κατά καιρούς. Δεν θέλω να επεκταθώ νομίζω έγινε κατανοητό ότι απαιτείται ρεαλιστικός Μακροπρόθεσμος και Βραχυπρόθεσμος Σχεδιασμός και σαφές χρονοδιάγραμμα.

4^ο Βήμα: Θα πρέπει να υλοποιηθεί το παραπάνω χρονοδιάγραμμα. Τι να το κάνεις το σχέδιο ακόμα και αν είναι το καλύτερο αν δεν μπορείς να το υλοποιήσεις; Τι να την κάνει ο ασθενής την συνταγή ιατρού αν δεν μπορεί να βρει για να αγοράσει το φάρμακο; Όλα αυτά εντός σαφών χρόνων.

Άρα όλοι οι παραπάνω φορείς – νήματα του σχοινιού – θα πρέπει να σταθούν αντάξιοι των περιστάσεων και να οδηγήσουν την χώρα με τα παραπάνω βήματα σε μια ρεαλιστική διέξοδο από την κρίση.

Οι πολίτες ως άνθρωποι – μονάδες – δεν μπορούν να δρουν όπως δρούσανε στο παρελθόν. Πρέπει να κατανοήσουν ότι η ζωή τους κατά πάσα πιθανότητα θα γίνει αρκετά χειρότερη και ότι μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν για λάθη που κάναμε 20 και 30 χρόνια τώρα. Θα πληρώσουμε όλοι μας αυτά που δεν καταλαβαίναμε κατά το παρελθόν παρότι υπήρχαν πολιτικοί που τα έλεγαν και προσπαθούσαν να επιβάλλουν λύσεις αλλά μας κακοφαίνονταν. Επίσης θα πρέπει να καταλάβουμε ότι εμείς θα πρέπει να γίνουμε οι αλλαγή που θέλουμε να δούμε. Σε όλα τα κακά του κράτους μας συμμετοχή έχει και ο πολίτης που ψηφίζει αλλά και που συμμετέχει σε αυτά (πχ είναι αυτός που λαδώνει, αλλά και αυτός που λαδώνεται). Αυτά πρέπει να λήξουν και να πάρουμε απόφαση ότι στον βαθμό που ο καθένας μας έχει δυνατότητα πρέπει να γίνουμε ως άνθρωποι πεντακάθαροι. Επίσης θα πρέπει να πάρουμε δεδομένο ότι πρέπει επιτέλους να σοβαρευτούμε και να ακούμε όχι ότι μας αρέσει και ότι δεν μας αρέσει να το απορρίπτουμε, αλλά ότι είναι ρεαλιστικό και εφαρμόσιμο και όχι απλά να το ακούμε αλλά να το στηρίζουμε κιόλας και όχι να ζούμε σε ένα συννεφάκι από το οποίο κάθε τόσο και λιγάκι θα προσγειωνόμαστε στην γη κατεστραμμένοι…

Επίσης πρέπει να είμαστε έτοιμοι να σεβαστούμε τα αποτελέσματα των εκλογών (κάθε εκλογής) από εδώ και στο εξής και να μην συμμετέχουμε σε ομάδες που με τον τσαμπουκά προσπαθούν να επιβληθούν στο κράτος εις βάρος των άλλων πολιτών που ενδεχομένως να μην έχουν χρόνο ή διάθεση να βγούνε στους δρόμους ή να βασανίσουν συμπολίτες τους. Ακόμα και 100.000 άνθρωποι να μαζευτούν στον δρόμο πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν μπορούν να ακυρώσουν προγράμματα και χρονοδιαγράμματα που ψήφισαν εκατομμύρια άλλοι που απλά κάνουν το λάθος να περιμένουν να τους σεβαστούν χωρίς να γίνουν πίθηκοι…και εκεί είναι η ευθύνη του πολίτη ως κοινωνική ομάδα. Συγκεκριμένες συντεχνίες  (μετρημένα) στην χώρα μέσα σε 20 χρόνια όσα ευρώ είναι το χρέος μας. Τέτοιες πρακτικές δεν χωρούν πια δεν υπάρχουν λεφτά για πέταμα.

Τα Πολιτικά κόμματα από την μεριά τους οφείλουν να εξηγήσουν στους πολίτες ακριβώς και τα παραπάνω βήματα αλλά και το γιατί επιλέγουν αυτές τις επιλογές που φέρνουν. Εκεί είναι η ευθύνη των κομμάτων. Το ότι, δηλαδή, δεν εξήγησαν αναλυτικά γιατί κάνουν αυτές τις επιλογές. Δεν έκατσαν να πείσουν ποτέ τον πολίτη για το πόσο σημαντικός είναι ο ρεαλισμός και πόσο καταστροφικό είναι το «ιδεολογικό συννεφάκι» στο οποίο πλέει η πλειοψηφία των πολιτών. Ενίοτε ενίσχυαν μάλιστα τέτοιες ψευδαισθήσεις. Επιπλέον τα μεγάλα κόμματα έστω και βιαίως ώφειλαν να προστατεύουντους πολίτες από τις κινήσεις διαμαρτυρίας μιας μερίδας συμπολιτών τους. Άλλωστε πρέπει να είναι προφανές - και αν δεν είναι να επιβληθεί - ότι τα δικαιώματα κάποιου τελειώνουν εκεί που αρχίζουν ενός άλλου. Αυτό όσον αφορά τα μεγάλα κόμματα.

Όσον αφορά τα μικρά δεν χρειάζεται να επισημάνω την έλλειψη συντονισμού τους με την Διεθνή πραγματικότητα και την έλλειψη ρεαλισμού στον λόγο τους ή τα προγράμματα τους. Εκτός αυτού συνεχίζουν παράλληλα με τα ΜΜΕ να αποπροσανατολίζουν τον κόσμο και να τον αποσπούν από την πραγματικότητα και τον ρεαλισμό. Παράλληλα ορισμένα κόμματα ζημιώνουν πολλαπλά την Οικονομία αναλογικά με το μέγεθος τους από τους τρόπους που επιλέγουν να κινηθούν «αγωνιστικά», μειώνοντας την ελκυστικότητα της Οικονομίας μας. Δυστυχώς κανένα πρόγραμμα (ακόμα και το καλύτερο) δεν μπορεί να επιτύχει υπό αυτές τις συνθήκες. Και αυτό είναι που προσπαθούν να μην καταλάβει ο κόσμος για αυτά

Τα ΜΜΕ της χώρας μας έχουν μεγάλο μέρος της ευθύνης για ότι συμβαίνει στην χώρα μας και ίσως το μεγαλύτερο. Δεν εξηγούν την πραγματικότητα στον Έλληνα και δεν την εξηγούν επαρκώς. Επιπλέον γαλουχούν μια γενιά εκπαιδευμένη στο να κρίνει με βάση το θυμικό (στο οποίο ειδικότερα η τηλεόραση έχει έφεση) παρά στην λογική. Ο λαός μας εκπαιδεύεται να κρίνει με βάση το συναίσθημα και το ηθικό και όχι την λογική και τον ρεαλισμό. Ακόμη και στην περίπτωση του "ηθικού" όμως η τηλεόραση σκοτώνει την ηθικότητα σε όσα αφορούν το ίδιο το άτομο, αυτό συμβαίνει με την προβολή λάθος προτύπων και χαμηλών ποιοτικά εκπομπών. Όλοι είναι έτοιμοι να επιλέξουν και να κηρύξουν την ηθικότητα απέναντι ακόμα και στο κοινό συμφέρον και στο ρεαλιστικό, όσο όμως νοιώθουν ότι αυτή η "ηθικότητα" δεν βλάπτει τα δικά τους συμφέροντα.

Επιπλέον τα κατώτατα επίπεδα εκπομπών έχουν συνέπειες στην Παιδεία των πολιτών μας, αλλά και εν τέλει και εν γένει στην δραστηριότητα όλων μας μέσα στα πλαίσια της κοινωνίας. Είναι πασηφανές ότι τα ΜΜΕ (και πολλές φορές το ίδιο μέσο) δεν τηρούν ίδια στάση και θέση σε ίδια ζητήματα. Ανάλογα με τις ισορροπίες δυνάμεων και ανάλογα με τα επιχειρηματικά τους συμφέροντα στρέφονται και κινούνται. Είναι προφανές ότι κάθε δημοσιογράφος με την ερώτηση του εκφράζει μια θέση. Οι ερωτήσεις τους είναι περισσότερο τοποθετήσεις παρά πραγματικές ερωτήσεις. Η χείριστη ποιότητα των ΜΜΕ στην Ελλάδα είναι ο κύριος παράγοντας σήψης και υποκινείται από 2 παράγοντες:

Α) τηλεθέαση

Β) επιχειρηματικά και οικονομικά συμφέροντα, ώστε να ασκείται πίεση στην εκάστοτε πολιτική εξουσία υπέρ λίγων ανθρώπων.

Είναι προφανές ότι στην παρούσα φάση αυτό που επιθυμούν είναι η πολυδιάσπαση του πολιτικού συστήματος, ώστε να είναι ευκολότερα ελεγχόμενο από τα ίδια. Η αγορά ενδεχομένως να μην αντέξει να διατηρηθούν στην ζωή η πλειοψηφία τους και αυτό το γνωρίζουν, οπότε παρασιτικά πρέπει να κρατηθεί το σωληνάκι της κρατικής χρηματοδότησης τους (πχ. διαφημίσεις κυβέρνησης – υπουργείων, τραπεζικά δάνεια).

Η Πνευματική ηγεσία του τόπου φταίει αφενός επειδή κλεισμένη στο καβούκι της αποφασίσε ότι πρέπει να αφήσει τον Έλληνα πολίτη στα σκοτάδια περί του τι συμβαίνει σήμερα. Είναι πολύ σπάνιο έως και αδύνατον να δει κάποιος κάποιον επιστήμονα στην τηλεόραση. Επίσης η Πνευματική ηγεσία φταίει γιατί επίσης οδηγεί τον Έλληνα πολίτη στην λειτουργία του θυμικού του και όχι της λογικής. Φταίει γιατί σήμερα οι πολίτες μας έχουν έλλειψη γνώσεων βασικών και ειδικά κοινωνικής συμπεριφοράς, αλλά και οικονομικών γνώσεων κάτι που τους κάνει να μην καταλαβαίνουν την επίπτωση της στάσης τους, των λεγομένων τους ή των πράξεων τους στην Οικονομία της χώρας, αλλά και να μην έχουν την ικανότητα να καταλάβουν ποιο από αυτά τα πράγματα που λέει το ένα ή το άλλο κόμμα είναι εφαρμόσιμο και ποιο όχι. Παρατηρώ συχνά ακόμα και ανθρώπους που έχουν τελειώσει Οικονομικά Πανεπιστήμια να μην έχουν ούτε αυτόν τον τρόπο σκέψης αλλά και ούτε τις απαραίτητες, ως όφειλαν, γνώσεις και σε αυτό φταίει κυρίως η Πνευματική ηγεσία που μοίραζε αφειδώς πτυχία και έφερε τα Πανεπιστήμια εκεί που τα έφερε. Η Πνευματική ηγεσία που όφειλε να είναι η φωνή του ρεαλισμού και της λογικής, αυτή η φωνή που όφειλε να εξηγεί γιατί συμβαίνουν ορισμένα πράγματα και με ποια λογική γίνονται, έχει από καιρό σιγήσει και το μόνο που την ενδιαφέρει είναι η διατήρηση των προνομίων της.

Η Οικονομική ηγεσία του τόπου φταίει γιατί είναι από πάνω ως κάτω διαπλεκόμενη, ηθελημένα ή άθελα. Σε βοήθεια με τα ΜΜΕ και σε αγαστή συνεργασία, με την πρακτική καθοδήγηση των πολιτών, εξαφάνισαν κάθε πραγματικό αντίπαλο τους στα μικρά και τα μεγάλα κόμματα. Συνέχιζαν όλοι οι επιχειρηματίες της χώρας να επιβιώνουν από την κρατική χρηματοδότηση για αυτό και μόλις το κράτος σταμάτησε να πληρώνει κατέρρευσαν.

Ακόμα και οι Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις επιβίωναν από τους μισθούς που κατέβαλε στους Δ.Υ. το κράτος και όχι από πολιτικές καινοτομίας και εξωστρέφειας. Θεωρούσαν περιττό τους καλούς καιρούς να προετοιμαστούν για τους κακούς. Παράλληλα αφήσανε έτσι μεγάλους παίκτες της διαπλοκής να μονοπωλήσουν την Ελληνική αγορά αποκλειστικά με βάση την πολιτική και μιντιακή τους επιρροή.

Τώρα οι άνθρωποι αυτοί που τόσο ωφελήθηκαν από εκείνο το σύστημα, οι άνθρωποι εκείνοι που διώχνοντας ανθρώπους – πολιτικούς αρχηγούς που στάθηκαν απέναντι τους, και κατέλαβαν με την στήριξη των πολιτών (άσχετο αν το καταλαβαίνουν) την χώρα αρνούνται να θυσιάσουν κάτι για να βοηθήσουν και εκεί είναι η δική τους ευθύνη.

Εν κατακλείδι είναι κατανοητό ότι σε αυτή την χώρα όλοι φταίνε για εδώ που είμαστε. Και το χειρότερο είναι ότι δεν διορθώνονται για να πάμε παρακάτω. Δεν διορθώνονται για να την αναστήσουμε την χώρα αυτή. Καμία από τις παραπάνω ομάδες ωστόσο δεν θα είχε καταφέρει να αποτύχει αν πρώτα δεν είχαν αποτύχει οι πολίτες αυτού του κράτους. Αυτοί που στηρίξανε και στηρίζουν τους λαϊκιστές, αυτοί που δεν αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα, αυτοί που καθοδηγούνται από τα ΜΜΕ, αυτοί που δίνουν αξία στα ΜΜΕ, αυτοί που σταυρώνουν πολιτικούς κατώτερους των περιστάσεων, αυτοί που μπαίνουν στα Πανεπιστήμια και δεν μαθαίνουν, αυτοί που βγαίνουν από τα Πανεπιστήμια και δεν εξελίσσουν την σκέψη των ανθρώπων που δεν μπήκανε ποτέ, αυτοί είναι που λαδώνουν και λαδώνονται, οι ίδιοι είναι που δεν κάνουν όπως πρέπει την δουλειά τους, οι ίδιοι είναι που βάλανε πολλές φορές το συντεχνιακό τους συμφέρον πάνω από το εθνικό, εκείνοι είναι που παρέσυραν και άλλους πολίτες στην δίνη του λαϊκισμού, που δεν έχουν την υπομονή να ακούσουν, που δεν επιδιώκουν την μόρφωση για να καταλάβουν. Μπορεί να γράφω δύο μέρες και όμως και πάλι κανένας δεν θα καταλάβει τίποτα από όσα έγραψα. Δεν πειράζει. Για αυτό θα φτάσουμε στον πάτο για να μάθουμε να σκεφτόμαστε, να φερόμαστε και να μιλάμε ως πολίτες και όχι ως ιδιώτες.

Σινίκογλου Μιχάλης

Επικοινωνιολόγος, Οικονομολόγος, Πολιτικός Αναλυτής.